REDICODIS-maatregelen bieden ondersteuning voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften zoals dyslexie, ADHD en autisme. Ze bevorderen een inclusieve leeromgeving door aanpassingen die hindernissen verminderen en leerlingen helpen optimaal deel te nemen aan het onderwijs.
Wat zijn REDICODIS-maatregelen?
REDICODIS omvat een reeks onderwijsmaatregelen die leerlingen met specifieke behoeften ondersteunen en drempels in het leerproces verminderen. Volgens het Departement Onderwijs Vlaanderen vallen deze aanpassingen onder de redelijke maatregelen die bijdragen aan inclusief onderwijs. Het doel is om elk kind de kans te geven volwaardig deel te nemen aan het onderwijs en zijn of haar leerpotentieel te maximaliseren.
Vier categorieën van redelijke aanpassingen:
- Remediërende maatregelen: Extra ondersteuning door middel van herhaling, extra uitleg of individuele begeleiding om leerlingen te helpen bij het verwerken van leerstof.
- Differentiërende maatregelen: Het aanpassen van de leerstof en lesmethoden, zoals het aanbieden van taken op verschillende niveaus of gebruik van diverse werkvormen, zodat ze aansluiten bij de behoeften van alle leerlingen.
- Compenserende maatregelen: Gebruik van hulpmiddelen zoals laptops, speciale software of andere technologieën om leerlingen met specifieke behoeften te ondersteunen in hun leerproces.
- Dispenserende maatregelen: Vrijstellingen van bepaalde leerstof voor leerlingen bij wie het leren van die stof een onevenredige belasting vormt, bijvoorbeeld bij ernstige leer- of ontwikkelingsstoornissen.
Dankzij deze maatregelen wordt onderwijs afgestemd op de individuele behoeften van leerlingen, zodat iedereen zich optimaal kan ontwikkelen.
Wat betekent REDICODIS?
REDICODIS is een onderwijsstrategie die drempels verlaagt en leerlingen met specifieke noden ondersteunt. Dit acroniem staat voor gerichte maatregelen die bijdragen aan inclusief onderwijs, zodat elke leerling zijn of haar volledige potentieel kan benutten.
REDICODIS staat voor:
- REmediëren: Extra oefenen om specifieke leerproblemen aan te pakken.
- DIfferentiëren: Aangepast aanbod van leerstof en lesmethoden, afgestemd op de behoeften van elke leerling.
- COmpenseren: Het bieden van hulpmiddelen of aanpassingen, zoals technologie, om de leerervaring te ondersteunen.
- DISpenseren: Vrijstelling van bepaalde leerstof of taken, zodat leerlingen zich kunnen concentreren op wat voor hen haalbaar is.
- STImuleren: Het bieden van ondersteuning in doorzettingsvermogen en motivatie, afhankelijk van het model, om leerlingen te helpen hun potentieel te realiseren.
Door REDICODIS strategisch toe te passen, krijgen leerlingen de kans om op hun eigen niveau te presteren en ervaren ze minder belemmeringen. Dit bevordert hun leerproces en draagt bij aan het maximaal ontwikkelen van hun talenten.
De pijlers van REDICODIS
1. Remediëren
Remediëren richt zich op het ondersteunen van leerlingen met specifieke leerbehoeften. Het doel is om hen stapsgewijs te helpen bij het verbeteren van vaardigheden, kennis of inzichten. Voorbeelden van remediërende maatregelen zijn:
- Extra uitleg bij moeilijke vakken, bijvoorbeeld via leervideo’s.
- Oefeningen die aansluiten bij de leerstijl van de leerling, zodat de stof toegankelijker wordt.
2. Differentiëren
Differentiëren houdt in dat de lesstof en aanpak worden aangepast aan de behoeften van alle leerlingen in de klas. Dit kan op verschillende manieren:
- Kortere teksten voor leerlingen met leesproblemen, zodat zij de inhoud beter begrijpen.
- Aangepaste oefeningen om leerlingen van verschillende niveaus te ondersteunen.
- Alternatieve werkvormen, zoals visuele hulpmiddelen of groepswerk, om diverse leerstijlen te stimuleren en de betrokkenheid te vergroten.
3. Compenseren
Compenseren betekent het gebruik van hulpmiddelen die leerlingen ondersteunen bij het overbruggen van beperkingen. Voorbeelden van compenserende maatregelen zijn:
- Het gebruik van een laptop met spellingscontrole tijdens toetsen.
- Het toelaten van een rekenmachine voor leerlingen met dyscalculie.
- Voorleessoftware die leerlingen helpt om teksten beter te begrijpen.
4. Dispenseren
In bepaalde gevallen kan het nodig zijn om een leerling vrij te stellen van specifieke taken of leerdoelen. Dispenseren van de vorm is vaak effectiever dan dispenseren van de inhoud, omdat dit zorgt voor een langer termijnplan voor het leren. Voorbeelden zijn:
- Een leerling met motorische problemen mag het examen mondeling toelichten in plaats van schriftelijk.
- Een leerling met dyslexie hoeft niet alleen te lezen in de klas, wat de druk vermindert en zich kan focussen op begrip.
Door deze vier maatregelen effectief toe te passen, kan het onderwijs beter worden afgestemd op de verschillende leerbehoeften van leerlingen, zodat iedere leerling de kans krijgt om optimaal te presteren.
REDICODIS in de klas
REDICODIS-maatregelen zijn het meest effectief wanneer ze op maat van de leerling worden ingezet. Een goede samenwerking tussen de leerkracht, het zorgteam, ouders en het CLB is essentieel.
-Maak duidelijke afspraken over hoe de aanpassingen eruitzien tijdens lessen en examens.
-Evalueer regelmatig of de maatregelen effectief zijn en stuur bij waar nodig.
-Blijf flexibel en pas de aanpak aan op basis van de behoeften van de leerling.
Een structurele aanpak helpt om onderwijs te bieden dat afgestemd is op de noden van elk kind.
REDICODIS en ICT
Digitale tools kunnen een grote rol spelen bij het ondersteunen van REDICODIS-maatregelen. Enkele voorbeelden:
-Remediëren: Gebruik oefenapps en educatieve video’s om moeilijke concepten beter uit te leggen.
-Differentiëren: Adaptieve leerplatformen passen oefeningen aan het niveau van de leerling aan.
-Compenseren: Voorleessoftware en spraak-naar-tekstprogramma’s helpen leerlingen met dyslexie.
Tijdens het webinar "REDICODIS en ICT", wordt dieper ingegaan op hoe technologie een verschil kan maken bij effectieve onderwijsmaatregelen. Raadpleeg zeker de webinar voor meer informatie over REDICODIS!
FAQs over REDICODIS
1. Waar let je op bij het toepassen van REDICODIS?
Bij het inzetten van REDICODIS-maatregelen zijn er een paar valkuilen:
- Te weinig overleg: Zonder communicatie met ouders en het zorgteam is de kans groot dat de maatregelen minder effect hebben.
- Overmatig compenseren: Te veel hulpmiddelen kunnen de zelfstandigheid van de leerling belemmeren. Zeker wanneer er steeds gekozen wordt voor menselijke hulp stimuleer je de hulpafhankelijkheid.
- Te weinig evaluatie: Wat werkt vandaag, werkt misschien niet morgen. Blijf bijsturen.
- Te weinig lange termijn: Kijk steeds verder. Is de maatregel realistisch in de volgende school? Nemen we schoolse kansen weg?
Tip: Stel samen met alle betrokkenen een plan op dat regelmatig wordt geëvalueerd.
2. Wanneer gebruik je dispensatie?
Dispensatie gebruik je alleen als een taak echt onhaalbaar is voor een leerling, zoals hoofdrekenen voor een kind met ernstige dyscalculie. Dit gebeurt altijd in overleg met alle partners. En kan in volgende situaties:
-Vrijstellen van vorm: vb. Deze leerling moet niet op papier werken maar digitaal.
-Vrijstellen van inhoud: vb. Deze leerling moet maar de helft van de oefeningen maken op papier om tijdswinst te hebben.
3. Wat is het verschil tussen REDICODIS en STICORDI?
STICORDI was de voorloper van REDICODIS. Hoewel de terminologie veranderd is, blijven de principes grotendeels hetzelfde. Het verschil zit vooral in de moderne invulling van REDICODIS, zoals een sterkere nadruk op Universal Design for Learning (UDL).
Het vertrekt namelijk vanuit individuele aanpassingen, maar mogelijk zijn de aanpassingen zo te realiseren dat het voor de hele klas een win-win kan zijn. Denk maar aan het ondersteunen met spellingcontrole. Dit is noodzakelijk voor leerlingen met dyslexie, maar tevens nuttig voor iedereen.
REDICODIS: kansen voor elk kind
Met REDICODIS-maatregelen zorg je ervoor dat elke leerling de kans krijgt om zijn of haar talenten te ontwikkelen. Het gaat niet alleen om barrières wegnemen, maar ook om motivatie en zelfvertrouwen op te kunnen bouwen. Wil je meer weten over hoe je REDICODIS effectief inzet in de klas? Neem contact op met Bijleren. Wij helpen je graag verder met advies en begeleiding!
Samen bouwen we aan een inclusieve klas waarin elk kind kan groeien.